Logo

Hoe empathisch ben jij (en waarom doet het er toe)?

0
tag

Hoe empathisch ben jij (en waarom doet het er toe)?  door Johan Stevens

door Johan Stevens*

Even checken hoe het met je empathisch vermogen gesteld is, ik heb voor jou drie vragen. Het is een testje voor gevorderden en geheel niet-wetenschappelijk. Ik bedoel: Dat jij snapt dat het pijn doet als iemand z’n scheenbeen stoot tegen de bedrand, dat geloof ik wel. En dat je mee voelt als dit midden in de nacht gebeurt, terwijl je op de tast terug snelt naar je bed, omdat je even moest plassen en dan – bam – met je scheenbeen tegen de rand van je bed, dat je dan meevoelt met dit huis- tuin- en keukenongeluk, ja, tuurlijk, dat kan iedereen!

Goed. Dat gezegd hebbende: drie vragen. Als je op de drie vragen elke keer direct JA!
antwoordt ben je heel empathisch.
1.Als mijn beste vriend vertelt dat hij gedumpt is door die praatgrage vrouw waar hij al
een jaar verkering mee heeft, vind ik dat ontzettend rot voor hem, ik voel zijn verdriet,
ook al vind ik die vrouw een stukje soort van behoorlijk onuitstaanbaar.
2.Als een ongewassen man met een baard en blote voeten op straat krantjes verkoopt
van vorige maand, raakt het mij dat hij door de loop van het leven in deze situatie beland is.
3.Als een vriendin zich alleen voelt, hopeloos en somber dan ga ik naar haar toe en vertel
haar dat ik er ben voor haar ben. Zonder oordeel, omdat ik zelf dat gevoel ook ken.

En? Hoe ging het?

Empathie is nog lang niet zo makkelijk, omdat je eigen oordelen nogal in de weg kunnen zitten.
En omdat het ook kwetsbaar voelt… je connecten met de mensen om je heen die worstelen,
zoeken, in de war zijn met het leven.
Kijk, ik heb bijvoorbeeld buren, hoe zal ik het zeggen? Het is een markant gezin. Hij is een
heel dikke dertiger die vaak wat somber grote lappen vlees staat te barbecueën in de achtertuin.
Ik denk dan altijd: ‘Hé gast, ga een appel eten!’ En kijk, daar komen zijn twee kinderen en vrouw
aan sloffen, met eenzelfde postuur. Die vrouw is bijna vijftig. Althans dat dacht ik altijd, maar ze 
is nu weer zwanger, en begreep uit de buurt app dat ze 33 is geworden. Ze lopen vaak met eten
in hun hand. Nee, niet met radijsjes, of snoeptomaatjes, maar met ijsjes, met wel vier gekleurde
bolletjes. Lekker bezig. Wat een sukkels.

Ik betrapte mezelf ineens op al deze gedachten, of nou, ja, eigenlijk omdat een vriendin het zei.
‘Ze zien er zeg maar niet zo heel gelukkig uit.’ Zei de vriendin bedachtzaam en ernstig. Ik schrok
een beetje omdat ik dacht: oh, ja, zo kun je het ook bekijken.

In de supermarkt sprak ik de buurvrouw. Voor het eerst eigenlijk. Ik draaide me in de rij bij de kassa
om en lachte onbeholpen. Ze zag er moe uit. Ze vertelde dat ze tijden ziek was geweest en haar
man was ontslagen. ‘Ja, en hij schaamt ze eigen, hè? Hij schaamt zich verschrikkelijk. En dan gaat
hij eten. Alleen maar eten. Hij gaat zelf ’s nachts wel eens uit bed en dan gaat er zo een zak chips in.
Ja, en ik durf er niets van te zeggen, want dan kan hij zo opvliegend zijn. En dat wil ik niet voor de
kinderen. Hij durft ook niet goed te solliciteren, het is een beer van een man, maar als hij zo’n gesprek
moet slaapt hij een dag of drie niet. Het geld is ook zowat op.’ Sprak de buurvrouw. Om haar hals
hing een gouden kettinkje van Ajax.

Die avond dacht ik nog eens na over het verhaal. Ik zag het voor mij: de buurman met z’n tatoeages
stotteren tijdens een sollicitatiegesprek. Kon ik iets doen? Ik had haar iets aangeraden over hulp in
de wijk. Dat vond ze een goed idee. ‘Bedankt, man, er moet wat gebeuren. En kom gezellig binnen-
kort eens mee barbecueën, je bent toch helemaal alleen?’
Ik knikte of ik schudde van nee, ik weet niet meer, wat had ik me nu op de hals gehaald met mijn
empathie?

En was dit eigenlijk wel empathie of meer sympathie? Ik had immers niet de behoefte een arm om
haar heen te slaan. Enfin het verhaal van de buurvrouw had me geraakt. Het trof me dat we allemaal,
allemaal soms behoorlijk kunnen jongleren met het leven. Of is worstelen een beter woord? Ik was
blij dat ik het eerlijke verhaal gehoord had. Eerlijke verhalen van mensen die we ook in boeken lezen
en in film en prachtige voorstellingen, helpen ons vaak herinneren: we zijn zo hetzelfde in ons gesukkel.
In ons niet durven, in onze onzekerheid, lijken we zoveel meer op elkaar dan we soms denken en willen.

*Johan Stevens is cabaretier en columnist en deelt zijn visie over thema’s die wij bij Van Engelenburg
belangrijk vinden. 

Reacties

Reageer

Uw naam
Uw emailadres
Uw opmerking